Bakı, Azərbaycan, May 24, 2005. Açıq Cəmiyyət İnstitutu - Yardım Fondu (ACİ-YF) may ayının 24-də ACİ-YF-n dəstəyi ilə yerli QHT-lərin həyata keçirdiyi BTC boru kəmərinə monitorinq layihəsinin vacib mərhələsinin başa çatdığını elan edir.
2004-cü il aprelində ACİ-YF və BP Eksploreyşn (Kaspian Si) Şirkəti QHTlərin monitorinq və imkanlarını artırmaq məqsədilə Qarşılıqlı Anlayış Memorandumu (QAM) imzaladılar. QAM-a əsasən ACİ-YF bütün monitorinq layihəsi boyu yerli QHTlər üçün sponsor, yardımçı və əlaqələndirici rolunu ifa etdi. O vaxtdan ACİ-YF, İştirakçı QHTlər və BP bu mühüm və lazımlı layihədə birlikdə var qüvvə ilə çalışmışlar.
2004-cü il may ayında ACİ-YF yeni layihəyə başladı və Azərbaycanın milli informasiya vasitələrində geniş elan verərək uyğun təcrübəyə malik QHT-ləri BTC neft boru kəmərini monitorinqi üzrə layihədə iştirak etməyə dəvət etdi. QHT-lərin həyata keçirəcəyi monitorinq aşağıdakı sahələrə diqqət yetirməli idi:
- ətraf mühit;
- sosial məsələlər;
- insan hüquqları (xüsusilə, əmək və torpaq hüquqları);
- tarixi, mədəni və arxeoloji irs;
- yerli ehtiyatların istifadəsiə.
ACİ-YF BP ilə razılığa gələrək bu prosesin tək bir neçə QHT-n iştirakı ilə deyil, mümkün qədər əhatəli aparılmasını istədi. Nəticədə, monitorinq prosesində iştirak etmək üçün ACİ-YF-a səksən altı QHT müraciət etdi. Belə çoxsaylı QHT arasında daha çox pay iştirakı və potesialın artırılmasını təmin etmək üçün ACİ-YF layihədə iştirak edəcək QHT-lərin seçimini asanlaşdırdı və iyirmi yeddi QHT yuxarıda verilmiş beş sahə üzrə beş QHT İşçi Qrupunda birləşdirildi. Hər İşçi Qrupda dörd - yeddi nəfərdən ibarət idi və onların hər biri BTC boru kəmərinin monitorinqi üçün seçilmiş QHT-ni təmsil edirdi.
İlkin mərhələdə aydın oldu ki, Azərbaycandakı bir çox QHT üçün monitorinq üzrə xüsusi bacarıq və təcrübənin inkişafı tələb olunur (iş üsulu, planlaşdırma, məlumatın toplanması və təftişin təhlili, müsahibə aparma üsulları, hesabat yazma, təqdimat bacarığı, və s.). Ona görə də, səmərəli məlumat toplanmasını, nəticələrin sistemli şəkildə izahını, keyfiyyətli hesabatların təqdimini və sonda, bütün maraqlı tərəflər üçün əhəmiyyətli nəticələr təqdim etmək üçün potensialın artırılması vacib addım kimi qəbul edildi. Bu məqsədlə, BP bütün lazımi təlimi və layihənin mərhələlərinə rəhbərliyi təmin etmək üçün ACİ-YF-a fond ayırdı.
Layihə 2004-cü il aprel ayında start götürdü və təlim və təqdimatdan başlamış, ilkin sənədlərin nəzərdən keçirilməsi, məlumat toplanması və hesabat hazırlanmasına qədər bütün tədbirləri əhatə etdi. Tədbirlərə həmçinin boru kəməri boyu yaşayan icmaların 75%-nə baş çəkmə də daxil idi. Əldə edilmiş nəticə İşçi Qrupların hazırladığı və sonuncusu 2005-ci il may ayının əvvəlində təqdim edilmiş beş hesabatda öz əksini tapdı. Bu hesabatlar 2005-ci ilin may ayında QHTlər, ACİ-YF və BP şirkətinin iştirak etdiyi bir sıra seminarlarda müzakirə edildi. Bu müzakirələr zamanı bir sıra dəyərli təkliflər irəli sürüldü və BP tərəfindən nəzərə alınaraq gələcək tədqiqatlara yardım edəcək nəticələri nəzərdən keçirmək üçün gündəlik hazırlandı.
ACİ-YF/Azərbaycanın İcraçı Direktoru Farda Əsədov qeyd etdi: “BTC boru kəmərinin tikintisinin vətəndaş cəmiyyəti tərəfindən monitorinqi dünyanın ən böyük inşa layihələrindən birinin təkcə tə’sirlərini müəyyən etməkdən ibarət deyildi, o, birinci növbədə, vətəndaş cəmiyyəti və nəhəng beynəlxalq şirkət arasında əməkdaşlıq və sağlam, məhsuldar və davamlı dialoq üçün real bir imkanoldu.”
BTC Baş İcraçısı Maykl Taunşend sözlərinə görə: “BTC beynəlxalq standartlara cavab verən və ictimaiyyətin tənqidi tədqiqini həvəsləndirən misli görünməmiş monitorinqə məruz qaldı. Bu monitorinq layihəsi bizim şəffaflıq öhdəliklərimizi nümayiş etdirməyə, inkişaf tələb edən sahələri aşkar etməyə və vətəndaş cəmiyyətinin imkanlarını artırmaqda bizim rolumuzu müəyyən etməyə imkan verir.”
ACİ-YF və BP müsahibəni daha da inkişaf etdirmək üçün 2005-ci ilin sonunda monitorinqin ikinci mərhələsini başlamağı planlaşdırır. Bu, QHTlərin BTC barədə biliklərini artırmağa və anlamağa, həmçinin imkan və bacarıqlarını daha da inkişaf etdirməyə imkan verəcək.
QHT İşçi Qruplarının hazırladığı beş hesabat BP/BTC Cavabları ilə birlikdə QHT İşçi Qruplarının 2005-ci il may ayının 30-da saat 11:00-da Beynəlxalq Mətbuat Mərkəzində keçiriləcək birgə mətbuat konfransında ictimaiyyətə açıqlanacaq. Hesabatları həmçinin 30 May 2005-ci il tarixdən sonra www.osi-az.org internet səhifəsindən almaq olar.
Açıq Cəmiyyət İnstitutu - Yardım Fondu/Azərbaycan məhşur sərmayəçi və filantrop Corc Soros tərəfindən təşkil edilmiş Açıq Cəmiyyət Fondu Şəbəkəsinə məxsusdur. Şəbəkə 50-dən artıq ölkəni əhatə edərək Afrika, Mərkəzi Asiya və Qafqaz, Latın Amerikası və Cənub-şərqi Asiya, o cümlədən Haiti, Monqolustan və Türkiyədə layihələr həyata keçirir. ACİ həmçinin Birləşmiş Ştatlarda aparılan proqramları və dünyanın hər hansı yerində seçilmiş layihələri dəstəkləyir. ACİ-Azərbaycanın əsas məqsədi bağlı cəmiyyəti açıq cəmiyyətə doğru inkişaf etdirməkdir. 1996-cı ildə yarandığı vaxtdan bəri ACİ-Azərbaycan qrantlar verməklə və təhsil reformaları, kommunikasiya texnologiyası, insan hüquqları və qanunun idarəsi, kütləvi informasiya vasitələri, cinslərin bərabər hüququ və incəsənət və mədəniyyət sahəsində ictimai layihələri həvəsləndirməklə üçüncü sektorun inkişafına hərtərəfli yardım etmişdir. Ölkənin inkişafında olan yeni çətinliklərə cavab kimi ACİ-Azərbaycan bu yaxınlarda əsas diqqəti demokratikləşmə, keyfiyyətli idarə və milli ehtiyatların istifadəsində şəffaflıq proseslərində vətəndaş cəmiyyətinin artan iştirakına yönəltmişdir.
