İstənilən bir ölkəyə özündə demokratiyanı təmin etmək üçün o vətəndaş cəmiyyətinin xüsusiyyətlərini anlamalı və ondan öz xeyrinə istifadə etməlidir. O, öz vətəndaşlarını - həm cəmiyyətin həm də dövlətin özlərinin maraqlarını müdafiə etməklə birgə düşünməsinə və onların ictimai fikrinin formalaşmasına yönəltməlidir. Qanun və ədliyyə tərəfindən tənzimlənən fəal iştirak və dövlətlə qarşılıqlı əlaqələr vətəndaş cəmiyyətinin demokratiya təminatıdır.
Belə düşünülür ki, Vətəndaş Cəmiyyəti müasir qərb dünyasını xarakterizə edən bir fenomendir. Bununla belə keçmiş Sovet İttifaqı yeni minilliyə doğru getdikcə daha çox özünü vətəndaş cəmiyyət üçün yaradılan ideyalar və innovasiyalar qarşısında tapır. Sosial baryerləri dəf etməklə, informasiyaya tam əldə olunmaq imkanı verməklə və dəyişiklərə təkan verməklə vətəndaş cəmiyyəti artıq həyat tərzinə çevrilməkdədir.
Qarşıda görüləsi işlər çoxdur, amma bununla belə biz Azərbaycanda yalnız yenicə baş verən dəyişiklikləri görməyə başlayırıq. ACİ - YF bu dəyişiklərin baş verməsi üçün bir neçə təşəbbüs və proqramlar vasitəsilə mübarizə aparır. Bu korrupsiya və sosial ədalətsizliklə mübarizədən tutmuş insanların hüquqlarını müdafiə etməklə fond vətəndaş cəmiyyətinə nail olmaq üçün səy göstərir. Bizim Şəbəkə və Milli proqramlarımız bu mübarizəni davam etdirəcək və həmçinin bu mübarizəyə Azərbaycan vətəndaşlarını da cəlb edəcəkdir.
Vətəndaş cəmiyyətinin əsaslarını qurmaq üçün ACİ Azərbaycanda aşağıdakı sahələrə diqqət yetirmişdir:
Qanun və cinayət qanunvericiliyinin harmonikləşdirilməsi
Müstəqil mediaya dəstək
Qadın hüquqlarının müdafiəsi
Sərbəst inoformasiya əldə etmək imkanı
Yerli QHT-rin sosial fəaliyyət bazasının gücləndirilməsi
İctimai məlumatlılıq və ictimaiyyətin islahat prosesinə cəlb edilməsi.
Bu məqsədlər ACİ-nun vətəndaş cəmiyyəti fəaliyyətini aşağıdakı altproqramlara qruplaşdırmasını zəruri etmişdir:
